เอ็นข้อศอกอักเสบรักษาหายได้ ด้วยกายภาพบำบัด

สวัสดีค่ะวันนี้ดิฉันจะมาพูดถึงกลุ่มอาการที่มักพบในนักกีฬาหรือผู้ที่ใช้งานข้อศอกในท่ากำมือและกระดกข้อมือซ้ำ ๆจากการทำงานหรืองานอดิเรกจนทำให้เกิดการบาดเจ็บบริเวณข้อศอกด้านนอก นั่นก็คือ โรคเอ็นอักเสบข้อศอกด้านนอก “Lateral epicondylitis” หรือที่เราเรียกกันโดยทั่วไปว่า “Tennis Elbow syndrome” นั่นเอง วันนี้ดิฉันจึงอยากพาทุกท่านไปทำความรู้จักและเข้าใจถึงโครงสร้างทางกายวิภาคศาสตร์ของข้อศอก  สาเหตุและปัจจัยที่ส่งเสริมทำให้เกิดอาการปวด อาการและอาการแสดง  การวินิจฉัยและตรวจร่างกายเบื้องต้น รวมทั้งแนวทางในการรักษาทางกายภาพบำบัด ว่ามีวิธีการใดบ้าง ถ้าพร้อมกันแล้วเรามาเริ่มทำความรู้จัก กับโรค Tennis elbow syndrome กันเลย

โครงสร้างทางกายวิภาคศาสตร์ของข้อศอก
ข้อศอกเป็นข้อต่อแบบบานพับ (Hinge joint) ซึ่งสามารถงอและเหยียดแขนได้ รวมทั้งยังสามารถคว่ำและหงายมือได้เช่นกัน ซึ่งประกอบไปด้วยการรวมกันของชิ้นส่วนกระดูก 3ชิ้นคือ กระดูกแขนท่อนบน (Humerus) กระดูกแขท่อนล่างด้านใน(Ulnar) กระดูกแขนท่อนล่างด้านนอก(Radius) ดังนั้นจึงประกอบไปด้วยข้อต่อ Humeroulnar และ Humeroradial ซึ่งทำหน้าที่ในการงอและเหยียดข้อศอก ส่วนข้อต่อ proximal และ distal radioulnar ทำหน้าที่ในการคว่ำและหงายมือและบริเวณส่วนปลายของกระดูกแขนท่อนบนจะมีปุ่มกระดูกยื่นออกมาทั้งด้านในและด้านนอกเรียกว่า medial และ lateral condyle ซึ่งเป็นตำแหน่งจุดเกาะต้นของเส้นเอ็นกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นข้อต่อบริเวณข้อศอก ดังนั้น หากท่านมีการใช้งานซ้ำๆ ในท่ากระดกข้อมือขึ้นจะทำให้เกิดแรงกระทำมายังข้อศอกด้านนอก ส่งผลให้เกิดอาการบาดเจ็บเรื้อรังและเป็นพังผืดด้านในกล้ามเนื้อตามมาได้

ข้อศอก
รูปภาพกระดูกข้อศอกข้างขวาด้านหน้า

ข้อศอกด้านข้าง
รูปภาพกระดูกข้อศอกข้างขวาด้านข้าง

สาเหตุและปัจจัยที่ส่งเสริมทำให้เกิดอาการปวด
สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดบริเวณข้อศอกด้านนอก แขนท่อนล่าง หรือข้อมือนั้น เกิดจากการใช้งานซ้ำๆและต่อเนื่องในท่ากำมือกระดกขึ้นและลงจากการทำงานหรือการเล่นกีฬาโดยเฉพาะในนักกีฬาเทนนิสหรือเบสบอลซึ่งมีการใช้งานกล้ามเนื้อมากจนเกินไปจนทำให้เส้นเอ็นกล้ามเนื้อบริเวณแขนด้านนอกที่ยึดกับปุ่มกระดูกถูกดึงรั้ง และเกิดการบาดเจ็บแบบเฉียบพลันอักเสบและบวม เนื้อเยื่อด้านในฉีกขาด และหากยังทำกิจกรรมเช่นเดิมอยู่ทำให้เกิดเป็นภาวะเรื้อรังตามมาได้ และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆที่นำไปสู่อาการ tennis elbow syndrome เช่น ผู้ที่อยู่ในช่วงอายุระหว่าง 35 -55 ปี ผู้ที่ต้องใช้งานกล้ามเนื้อแขนในท่าเดิมๆซ้ำๆ ต่อเนื่องเป็นเวลานาน เช่น ผู้ที่พิมพ์งานคอมพิวเตอร์ เล่นไวโอลิน ช่างไม้ หรือนักกีฬาเทนนิส

อาการและอาการแสดง
Tennis elbow syndrome พบว่ามีอาการปวดบริเวณข้อศอกด้านนอก แขนท่อนล่าง หลังมือ หรือข้อมือ ซึ่งในระยะแรก กรณีบาดเจ็บเฉียบพลันจะมีอาการปวดบวมแดง ร้อน เกิดขึ้น หรืออาการปวดยังเป็นอย่างต่อเนื่องไม่หายไปจนเกิดการบาดเจ็บเรื้อรังจากการใช้งานซ้ำๆ ของแขนท่อนล่าง อาการปวดขึ้นอยู่ระดับความรุนแรง บางรายอาจจะปวดขณะที่มีการขยับแขนหรือข้อมือ หรืออาจจะปวดตลอดเวลา แม้แขนอยู่ในท่าพักสบาย

การตรวจร่างกายเบื้องต้น
Lateral epicondylitis เป็นการบาดเจ็บที่จุดเกาะต้นของกล้ามเนื้อแขนด้านนอกที่ทำหน้าที่กระดกข้อมือขึ้น ซึ่งกลุ่มกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกระดกข้อมือขึ้น(Extensor muscle group) ซึ่งกล้ามเนื้อที่เป็นปัญหาสำคัญนั่นก็คือ กล้ามเนื้อ Extensor carpi radialis brevis , Extensor digitorum, Extensor digiti minimi และ Extensor carpi ulnaris ซึ่งพบว่ามีการบาดเจ็บซ้ำๆ บริเวณจุดเกาะกล้ามเนื้อที่ตำแหน่ง lateral epicondyle หรือจุดเชื่อมต่อกันระหว่างกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นกล้ามเนื้อ

เจ็บข้อศอกด้านนอก
รูปภาพตำแหน่งที่มีอาการปวดบริเวณข้อศอกของผู้ที่มีปัญหา Tennis elbow syndrome

การตรวจร่างกายด้วยวิธี Cozen’s test
วิธีในการตรวจ โดยให้ผู้ตวจประคองข้อศอกผู้ป่วยงอ 90 องศา อยู่ในท่ากำมือและคว่ำมือ หลังจากนั้นกระดกข้อมือขึ้นต้านกับแรงผู้ตรวจ การแปลผล หากผู้ป่วยมีอาการปวดทันทีบริเวณข้อศอกด้านนอก ขณะที่ผู้ตรวจออกแรงต้าน แสดงว่ามีพยาธิสภาพที่ตำแหน่งนี้ (Lateral epicondylitis)

special test of elbow
รูปภาพแสดงการตรวจร่างกายด้วยวิธี Cozen’s test

แนวทางในการรักษาแบบประคับประคองอาการโดยที่ไม่ผ่าตัด
1. ทานยา NSIAD (Non – Steroid Anti Inflammatory Drugs) เพื่อลดอาการปวดและอักเสบ
2. การรักษาและฟื้นฟูด้วยวิธีการทางกายภาพบำบัด ในระยะแรกที่บาดเจ็บเฉียบพลันผู้ป่วยพักการใช้งานข้อศอก และประคบเย็นหรือร้อน หรือใช้อุปกรณ์กายภาพบำบัด เช่น การใช้อัลตร้าซาวด์ laser therapy หรือ shockwave เพื่อบรรเทาอาการปวดและลดการอักเสบ การใส่อุปกรณ์ช่วยพยุงข้อศอก (Bracing) การติดเทปรักษา (Tapping therapy) การนวดรักษาเพื่อคลายพังผืดและขยับเขยื้อนข้อต่อ และที่สำคัญคือการออกกำลังกายเพื่อความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ
ดังนั้น เป้าหมายสำคัญในการรักษาโรค Tennis elbow syndrome คือการลดปวด ลดอักเสบ บรรเทาบวม และป้องกันความเสียหายที่เกิดขึ้นกับข้อต่อและกล้ามเนื้ออย่างต่อเนื่อง การทานยา การรักษาทางกายภาพบำบัด และการออกกำลังกายที่เหมาะสม จะช่วยให้ร่างกายอยู่ในสภาวะปกติและไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมา โดยจะกล่าวถึงวิธีการทำกายภาพบำบัด โดยการออกกำลังกายในบทความถัดไป

เรียบเรียงและเขียนบทความโดย กภ.วิไลพร ยศทา
นักกายภาพบำบัดประจำเจแปนนิส ชิงคิว คลินิก

เอกสารอ้างอิง
Z. Ahmad, et al,.(2013). Instructional review : shoulder and elbow lateral epicondylitis. A review of pathology and management. Vol.95-B. Cambridge : University of cambridge.

Arnett JJ, Mandel S, Brigham CR and Aydin SM. A Review of the Evaluation and Treatment of Lateral Epicondylitis. SM J Orthop. 2016;2(4): 1043.

Related post

  1. อาการปวดบริเวณคอบ่า ปวดหัว หรื…

  2. 5 สาเหตุที่ทำให้คุณต้องเผชิญกั…

  3. ไมเกรน

  4. เพียงคุณปรับท่าทาง ก็ห่างไกลจา…

  5. หลังค่อม ไหล่อห่อ คอยื่น ภัยเง…

  6. 7 ท่า ที่ทำร้ายกระดูกสันหลัง

Comment

  • Comments (0)

  • Trackback are closed

  1. No comments yet.

  1. No trackbacks yet.

PAGE TOP